Yaban Hayati | WWF

NE ARAMAK İSTERSİNİZ.

Yaban Hayatı

© Ahmet Kütükçü

Gezegenimizi, yaşamlarımızı birçok yönden zenginleştiren milyonlarca bitki ve hayvan türüyle paylaşıyoruz.

Bu yaşam ağı, bize su, temiz hava, verimli topraklar ve istikrarlı bir iklim gibi güvenli doğal şartları sağlıyor. Bize yiyecek, ilaç ve malzeme veriyor ve milyonlarca işi destekliyor, hayatımızı her yönden zenginleştiriyor.

Ancak gezegenimizin yaban hayatı krizde: 1970’lerden bu yana türler endişe verici şekilde hızla tükeniyor. Pek çok bilim insanı, giderek artan tüketim ve bunun sonucunda yükselen enerji, arazi ve su talebinin bizleri yeni bir jeolojik çağa sürüklediğine inanıyor.
Biyolojik değerleriyle doğa, modern toplumun yapı taşlarını oluşturan çok sayıda hizmet sunuyor; ancak hem doğa hem de biyolojik çeşitlilik endişe verici dercede yok olma sinyalleri veriyor.
Biyolojik çeşitliliğin azalma eğilimini tersine çevirmeli ve yaban hayatı ile insanın birlikte büyüdüğü bir gelecek oluşturmalıyız.

Bunları biliyor musunuz?

Ülkemizde 10.000'den fazla bitki türü, 170’den fazla memeli, 470 kuş, 480 deniz balığı, 350 kelebek, 106 sürüngen ve 80.000'den fazla omurgasız tür yaşamakta. 2018 IUCN kırmızı listesine göre 401 tür tehdit altında.

© William Rossier

KAYBOLAN TÜRLER

Yaban hayatı her kıtada, her okyanusta, karada ve su altında kayboluyor. Ve onun kaderi sadece bir türün elinde: Homo sapiens.
Türlerin birbirleri ile köklü bağı, birbirlerine olan bağımlılığı büyük karmaşık sistemler dizini ile ayakta durmakta.
Bitkilerin devamlılığını sağlayan arılardan, insan hayatı için önemli ilaç kaynağı olan bitkilere; yuva yapıp yeni nesiller üretebilmek için yaşlı ağaçlara gereksinim duyan ağaçkakanlardan, balıklar için korunaklı alanlar, besin ve oksijen sağlayan deniz çayırlarına milyonlarca basit ve karmaşık bağlar…
İnsan faaliyetlerinin taşıma kapasitelerini zorlayan boyutlara ulaşması ile yaban hayatı, yaşam alanlarının kayıpları, iklim değişikliği gibi büyük küresel sorunlarla büyük kayıplar yaşamaya başladı.
Geniş doğal alanlar tarıma, kentsel büyümeye, madenciliğe ve altyapıya yeniliyor, kirliliğin etkilerinden muzdarip, istilacı türlere karşı kırılganlaşıyor.
Türlerin yok oluş hızı doğal döngünün çok ötesinde… öyle ki tükenenler listesi yapmaya başladık.

Bunları biliyor musunuz?

Türkiye bitkilerinin %34’ü endemiktir ve bitki coğrafyası İran-Turan, Avrupa-Sibirya ve Akdeniz olmak üzere 3 bölgenin kesişiminden oluşmaktadır.

© wwf türkiye

NELER YAPIYORUZ?

Yaban hayatını koruyabilmek için birçok ortakla birlikte çalışıyoruz.
2030 yılı itibariyle, dünya yüzeyinin % 30'unun korunan alanlar veya yerel topluluklar tarafından korunan bölgeler gibi, yaban hayatını dikkate alacak şekilde yönetildiğini görmek istiyoruz. Korunan alanların kapsamını artırmak, yönetimlerini güçlendirmek ve yaban hayvanlarının korunan alanlar arasında serbestçe dolaşabilmesi için koridorlar geliştirmek üzere kamu kurumları ve yöre halkı ile birlikte çalışıyoruz.
Küresel ölçekte yasal düzenlemeleri güçlendirerek yaban türlerinin yasadışı ticaretiyle mücadele ediyoruz. Yaban türlerden elde edilen ürünlere olan talebi artıran pazarları ve tüketici seçeneklerini etkiliyoruz.
Bunlar olumlu gelişmeler. Bununla birlikte türlerin ve yaşam alanlarının hızlı yok oluşunu tersine çevirmek için birlikte daha fazlasını yapmamız gerekiyor.

Bunları biliyor musunuz?

Yeşil deniz kaplumbağalarının kritik tehlikedeki Akdeniz popülasyonunun %50’sinden fazlası yuvalama alanı olarak Türkiye’nin Akdeniz kıyılarını kullanıyor.

© Michel Gunther / WWF

BİRLİKTE NELER BAŞARDIK?

Çukurova Deltası’nda kışlayan turna popülasyonunun yaklaşık 10 000 birey olduğunu tespit ettik. Çalışmalarımız sırasında uyuma ve dinlenme yerlerinde rahatsız edilme, yasa dışı avcılık gibi turnaya yönelik tehditleri belirleyerek bilinçlendirme, farkındalık oluşturma çalışmaları yaptık.
Turnaların biyolojisini, alanın ekolojisini ve koruma önlemlerini anlatan bilgilendirme tabelalarını deltanın çeşitli noktalarına yerleştirdik.
Yöredeki okullar, avcı dernekleri, köy kahveleri gibi çeşitli yerlerde asılmak üzere bilgilendirici bir poster hazırladık ve dağıttık.
Dünya Kuş Gözlem Günü’nü 4 farklı şehirde turna gözlem ve sayım etkinlikleriyle kutladık.
Karataş ve Yumurtalık ilçe merkezleri, köyleri ve Tuzla beldesi olmak üzere 30’dan fazla turnaların sık sık beslenmek için ziyaret ettiği yerleşim bölgelerini ziyaret ettik. 6-9, 9-12 yaş arası çocuklar için hazırladığımız Turna Eğitim Kitapçıkları’nı dağıttık.
‘Doğa İçin Çal’ platformuyla Brisa çalışanları ve iş ortakları ile WWF-Türkiye çalışanlarından oluşan 98 kişilik bir ekibin katılımıyla Allı Turnam türküsünün seslendirildiği bir video hazırlandı ve sosyal medyada paylaşıldı.
Mersin, Niğde,  Adana Şube Müdürlükleri’nde görev yapan Milli Park görevlilerine yaban hayatı ilk yardım semineri verdik.