Enerji iki ayrı kategoride ele alınmaktadır:
- Birincil enerji kaynakları
a) Yenilenemeyen enerji kaynakları: Kömür, petrol, doğal gaz gibi fosil yakıtlar ve nükleer enerji.
b) Yenilenebilir enerji kaynakları: Su, jeotermal, biyokütle, rüzgar ve güneş enerjisi.
- Türetilmiş enerji kaynakları
Birincil enerji kaynakları kullanılarak tüketime hazır hale getirilmiş enerji kaynaklarıdır (elektrik ve ısı enerjisi gibi).
Her tür enerji, elde edilmesinden son kullanıcıya ulaştırılmasına kadar geçtiği tüm aşamalarda havaya, suya, yaşayan canlılara ya da yok edilmesi sorun olan atıklarıyla çevreye zarar verir. Hidrolik enerji, nehirlere barajlar kurulmasına, barajlar da nehir kıyısında yaşayan insan topluluklarının başka yerlere göç etmesine ve nehir ekosisteminin çökmesine sebep olur. Rüzgar ve güneş enerjisi santralleri habitatların etkilenmesi ve doğal peyzaj bütünlüğünün bozulması anlamına gelir. Biyokütle enerjisi temini için kullanılan bitkilerin yetiştirileceği tarlalar, belirli doğal alanların tarım alanına dönüştürülmesine sebep olur. Fosil yakıtların yerini nükleer enerjinin alması, hem nükleer kaza kaygısı, hem de radyoaktif atıkların güvenli
biçimde depolanamaması yüzünden olanaksız görünür.
Siz neler yapabilirsiniz?
- Gerekmediği zamanlarda bir saniyeliğine bile olsa ışığı kapatın.
- Her ortam için doğru tip ve büyüklükte ışıklandırma kullanın.
- Floresan ampulleri tercih edin.
- Mikrodalga fırınlar donmuş yiyeceklerin çözülmesi için kullanıldığında fazla enerji harcar. Ancak yiyeceklerin ısıtılması, az miktarda yemek yapılması, su kaynatılması gibi amaçlarla kullanıldığında ekonomiktir.
- Suyu ocak yerine elektrikli ısıtıcıda ısıtarak hem daha hızlı sonuç alırsınız, hem de daha az enerji harcarsınız.
- Güneşi bol yerlerde yaşıyorsanız, sıcak su gereksiniminizi güneş enerjisiyle sağlayın.
- Klimaların filtresini en az ayda bir kez değiştirin.
- Evinizi ısı kaybına karşı yalıtın.
- Eşyalarınızı radyatörleri kapatacak şekilde yerleştirmeyin.
- Eğer çok ihtiyaç varsa, klima yerine vantilatör kullanmayı tercih edin.
- Klima kullanıyorsanız, doğrudan güneş ışığı almayan yerlere yerleştirin.
- Mutlaka kurşunsuz benzin kullanın. Yüksek performans sağlayan benzin türlerini yeğleyin.
- Otomobil alırken, öncelikle gereksiniminize göre byüklüğünü belirleyin. Daha sonra da kendi sınıfında yakıt tüketimi en az olan modelleri seçin. Hem siz tasarruf edersiniz, hem de doğaya yararlı olursunuz.
- Evinizde kullandığınız yakıtların düşük kükürt içermesine özen gösterin.
- Günümüzde çalıştırılmadan önce otomobillerin motorlarının ısıtılmasına gerek yoktur.
- Otomobillerde aşırı yük taşımak benzin tüketimini artırır. Taşıma kapasitesini aşmayın.
