Ana Sayfa > WWF Türkiye Hakkında > Ne yapıyoruz > Deniz ve Kıyı > Projeler > Akyatan'da Deniz Kaplumbağası Çalışmaları >

Akyatan

Akyatan Yaban Hayatı Koruma Sahası, Adana ili, Karataş ilçesi sınırları içinde yer alır. Milli Parklar Genel Müdürlüğü'nce 1987 yılında Yaban Hayatı Koruma ve Üretme sahası olarak ilan edilmiştir. Alanı 15,304 ha’dır. Adana’ya 48 km mesafededir.

Doğal Yapı

Akyatan Gölü ile Akdeniz arasında yer yer genişliği 3-4 km, uzunluğu 22 km'yi bulan, üzerinde 10-15 m yükseklikte kum tepecikleri olan Türkiye'nin en büyük kumulları yer alır. Bu kumullar, dünya çapında nesli tehlike altında olan yeşil deniz kaplumbağası (Chelonia mydas)'nın en önemli yuvalama kumsallarından biridir.

Deniz kaplumbağası yuvalama alanı, Adana Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulu tarafından alınan 11.03.1997 ve 2738 sayılı karar ile Birinci Derecede Doğal Sit Alanı ilan edilmiştir.

Kumullarla sınır oluşturan Akyatan Ormanı (2,018 ha.), 1972-1987 yılları arasında kumul ağaçlandırma projesi sonucu oluşturulmuştur.

Akyatan, Çukurova Deltası’ndaki dört lagünden biridir ve Türkiye’nin en büyük lagünüdür. Akyatan Gölü 1998 yılında Ramsar Alanı ilan edilmiştir. Alan aynı zamanda Önemli Kuş Alanı (ÖKA No: 77) ve Seyhan Deltası içinde yer alan Önemli Bitki Alanı’dır (ÖBA No:76). Alan, 1996 yılında 1/25.000 ölçekli Çevre Düzeni Planına “Ekolojik Etkilenme Bölgesi�? olarak işlenmiştir.

Koruma Çalışmaları

Alanın, Yaban Hayatı Koruma Sahası olması nedeniyle ava kapalı olması ve İl Çevre ve Orman Müdürlüğü, Doğa Koruma ve Milli Parklar Şubesi tarafından sürekli denetlenerek korunması insan etkilerini en aza indirmiştir. Alanda yapılan kumul ağaçlandırmaları ile bu bölgeye yabancı olan bir orman ekosistemi oluşturulmuş, bunun sonucunda alanda çakal, tilki, yaban domuzu gibi yaban hayatı populasyonu artmıştır. Akyatan’da oluşan bu yeni yaban yaşamı aynı alanın kumsalını yumurtalarını bırakmak için kullanan deniz kaplumbağalarının yuvalama döneminde görülen en büyük problemin doğal predasyon olmasına neden olmuştur. Bu durum, deniz kaplumbağalarının populasyonlarını ciddi olarak tehlike altına sokmakta ve acil koruma önlemlerinin alınmasını gerektirmektedir. Adana İl Çevre ve Orman Müdürlüğü ve WWF-Türkiye arasında 1 Haziran 2006’da imzalanan işbirliği protokolü çerçevesinde yapılan alan çalışması sırasında yuvalar kumun altına yerleştirilen kafesler yardımıyla koruma altına alınmaktadır. Çalışma, Adnan Menderes ve Hacettepe üniversiteleri tarafından teknik olarak desteklenmektedir.

Koruma alanına yakın yerlerde yaşayan yerel halk, tahta gibi malzemeleri toplamak üzere kumsala traktör ile giriş yapmaktadır. Rüzgarlı ve denizin dalgalı olduğu günlerde, denizden kumsala yoğun olarak çöplerin vurarak biriktiği görülmektedir. Bunların bir bölümü gemiler tarafından denize bırakılan yabancı markalı ürünlerdir.

Kampta gün sabah 05:00’de başlar

Gece karanlığı hafif aydınlığa dönüşmeye başladığında ekip alan çalışmasına başlamak için çadırlarından çıkar, herkes malzemelerini ve su sişelerini çantalarına koyup kumsala inmeye hazırlanmıştır. Bir gönüllü hergün ortalama 12-15 km yürüyerek deniz kaplumbağası izleri, yuvaları ve yavrular ile ilgili tüm bilgileri not eder. Daha sonra bu bilgiler ekip lideri tarafından standart olarak hazırlanmış olan veri formlarına geçirilir. Yeni yuvalar, çakalların yuvaları kazarak yumurtaları yemesini önlemek amacıyla kafeslenir.

Alandaki veri yoğunluğuna göre öğlene doğru kampa dönülür, sırayla duş alındıktan sonra hep beraber kahvaltı hazırlanır. Kahvaltı sonrası iyice çöken yorgunluğa karşı gölge bir köşe bulunur, artık dinlenme vakti gelmiştir. Dinlenme sonrasında alanda toplanan veriler formlara geçirilir, alanda görülen ilginç veriler hep beraber tartışılarak değerlendirilir. Kamp alanı temizlenir. Alışveriş günleri için eksikler belirlenir, listelenir. 10 günde bir Tuzla kumsalı, iki haftada bir Ağyatan ve Yumurtalık Tabiatı Koruma Alanı sınırları içinde kalan kumsallar kontrol edilerek bu alanlardaki veriler de kaydedilir. Hep beraber hazırlanan akşam yemeği ve genellikle alan hikayelerinin paylaşıldığı güzel bir sohpetle gün sona erer.

Alan çalışmalarına, Adana İl Çevre ve Orman Müdürlüğü, Doğa Koruma ve Milli Parklar Şube Müdürlüğü ekibi de katılım sağlamaktadır. Eylül ayı sonunda sona erecek olan alan çalışması sonunda hazırlanacak olan raporda toplanan tüm verilerin ayrıntılı olarak değerlendirmesi yer alacaktır.