|
Tuz Gölü, Konya Kapalı Havzası’nda suyun sonlandığı ve tuza dönüştüğü alandır. Konya Kapalı Havzası’nın su sisteminin bir parçasıdır. Tuz Gölü’nün sağladığı tuz, su ve iklim etkisinin yanı sıra çevresindeki insanlar için yaşam kaynağıdır.
Tuz Gölü, sahip olduğu biyolojik çeşitlilik değerleri bakımından hem ülkemizde hem de dünyada sayılı alanlardandır. Önemli Bitki Alanı, Önemli Kuş Alanı, 1. Derece Doğal Sit Alanı ve Özel Çevre Koruma Alanı olan Tuz Gölü, aynı zamanda Ramsar Kriterleri bakımından Uluslararası Öneme Sahip bir sulak alandır.
Konya Kapalı Havzası’nın bir parçaşı olan Tuz Gölü’nde başlıca iki sorun vardır: Kuruma ve kirlenme.
Tıpkı ülkemizdeki diğer sulak alanlar gibi, Tuz Gölü de yanlış tarımsal uygulamalar sonucunda kurumakta ve küçülmektedir. Gölü besleyen yüzey sularına barajlar yapılmış (Melendiz Nehri-Mamasın Barajı) ve gölü besleyen kaynaklardaki (Peçeneközü Deresi-Şereflikoçhisar) sular azalmıştır. Gölü besleyen yeraltı suları da yoğun kullanım baskısı altındadır. Tarımsal sulama nedeniyle, Konya Havzası’nda ve Tuz Gölü Alt Havzası’nda her yıl yeraltı su seviyesi ortalama 1-2 metre düşmektedir.
Sonuç olarak havzada kısıtlı olarak bulunan su kaynakları; plansız ve günübirlik hesaplarla tüketilmektedir. Başlıca sorun olan kurumanın yanı sıra, kirlilik de Tuz Gölü için önemli bir sorundur. Konya ve Aksaray şehirleri ile Kulu, Şereflikoçhisar, Cihanbeyli, Eskil ilçelerinin evsel ve endüstriyel atıkları ve ayrıca binlerce ton tarımsal atık, herhangi bir arıtıma tabi olmadan yıllardır Tuz Gölü’ne akıtılmaktadır.
Alanın üç farklı ilin idari sınırı içinde yer alması (Konya, Aksaray, Ankara), etkin bir yönetim sürecinin olması için sürekli bir işbirliği, iletişim ve etkili bir koordinasyon gerektirmektedir.
Özel Çevre Koruma Kurumu Başkanlığı (ÖÇKKB) koordinasyonunda ve WWF-Türkiye’nin etkin desteğiyle katılımcı, şeffaf ve somut etkinliklerle Tuz Gölü Yönetim Planı hazırlanmıştır. Yönetim Planı sürecine tüm ilgi grupları (özel sektör, kamu kurumları, üniversiteler ve sivil toplum kuruluşları) katılmış, sorunlar ve çözümler birlikte ortaya konmuştur. 2004 yılından bu yana devam eden Yönetim Planı süreci kapsamında bölgede gerçekleştirilen birçok toplantıda, yöre halkı sorunlarını ve çözüm önerileri kamu kurumu, üniversite ve STK temsilcileri ile tartışmışlardı.r Çözüm önerileri etkinliklere dönüştürülmüş, bu etkinlikler Yönetim Planı altında bir araya getirilmiş ve uygulamaya başlanmıştır. Özel Çevre Koruma Kurumu koordinasyonunda ve WWF-Türkiye’nin etkin desteğinde halen Yönetim Planı uygulanmaktadır.
Tuz Gölü Yönetim Planı
Yönetim Planı Toplantıları Ankara’da ve yerelde tüm ilgi gruplarının katılımıyla gerçekleştirilmiştir.
12 Mayıs 2004, Konya
06 Temmuz 2004, Aksaray
28 Nisan 2005, Ankara
16 Mayıs 2005, Eskil-Aksaray
27 Mayıs 2005, Altınekin-Konya
15 Haziran 2005, Ankara
27 Temmuz 2005, Konya
29 Kasım 2005, Cihanbeyli
12 Şubat 2007, Kulu
Yönetim Planı sürecinde birlikte belirlenen, kuruma ve kirlenme sorunlarına çözüm olacak temel projeler belirlenmiştir. - Tarım Master Planının hazırlanması ve Uygulanması
- Su Yönetimi Planının Hazırlanması ve Uygulanması
- Mera Planlaması ve Pilot Proje Uygulaması
- Damla Sulama Metodu Pilot Projeleri Uygulaması ve İzlemesi
- Atık Su Arıtma ve Katı Atık Depolama Tesislerinin Yapılması
Yönetim Planı kapsamında, ÖÇKKB, İller Bankası ve Belediyelerin ortak çalışması sonucunda atıksu arıtma ve katı atık depolama tesisleriyle ilgili önemli gelişmeler olmuş, tesislerin finansman bulma süreci başlamıştır. İki-üç yıl içerisinde tesislerin yapımının bitmesi ve kirlilik sorununun önemli ölçüde çözülmesi hedeflenmektedir. Ayrıca Damla Sulama Uygulamaları ve Eğitimleri üç alanda yerel ortaklarla başarılı bir şekilde gerçekleştirilmiştir.
WWF-Türkiye, Tuz Gölü Yönetim Planının etkin, devamlı ve katılımcı yapısı için sürece destek vermektedir. Ayrıca Yönetim Planı’nda üstlendiği etkinlikleri gerçekleştirmektedir.
Yönetim Planı kapsamında, bölge çitfçisinin tarımsal su tasarrufu ve doğru sulama teknikleri konusunda bilgilendirilmesi ve örnek projelerin hayata geçirilmesi hedeflenmiştir. Bu kapsamda, WWF-Türkiye alanda örnek bir damla sulama uygulama projesi gerçekleştirmiştir. Altınekin ilçesinde bir çiftçiye verilen mali ve teknik destek ile çok su tüketen bir bitki olan şekerpancarında damla sulama uygulaması yapılmış ve %75’e varan su tasarrufu sağlanmıştır.
WWF-Türkiye ayrıca, Cihanbeyli Meslek Yüksekokulu tarafından yürütülen "Cihanbeyli-Altınekin Damla Sulama Uygulamaları ve Eğitimi Projesi"ne mali ve teknik destek vermiştir. Bu projeyle iki farklı tarlada örnek uygulama yapılmış, birçok çiftçi eğitim toplantısı gerçekleştirilmiş, böylece akılcı su kullanımının Cihanbeyli ve Altınekin ölçeğinde yaygınlaştırılması hedeflenmiştir.
Eğitim etkinlikleri, damla sulama tekniklerinin bölgede yaygınlaştırılması, kaçak kuyuların izlenmesi ve atıksu arıtma tesislerinin yapılması Tuz Gölü Yönetim Planı kapsamında devam eden başlıca çalışmalardır.
WWF-Türkiye olarak, Tuz Gölü için hedefimiz; alandaki örnek uygulamaların yaygınlaşması, Tuz Gölü Yönetim Planı’nın ÖÇKKB koordinasyonu, Belediyeler Birliği ve WWF-Türkiye desteğinde başarıyla uygulanması ve Tuz Gölü Yönetim Platformu’nun Konya Kapalı Havzası için bir model olmasıdır. Benzer bir yönetim modeli Konya Havzası için de gelecekte oluşturulmalıdır.
|
