Suya Doğru Bakmak

Dünyadan Suya Dair

Dünyadaki toplam suyun yaklaşık 1 386 milyon kilometre küpü başka bir ifadeyle %96’dan fazlası tuzlu sudur. Geriye kalan %4 oranındaki tatlı su kaynaklarının %70’e yakını buz ve buzulların içinde hapsolmuştur. Tatlı suyun diğer %30’u ise yer altındadır. Nehirler, göller gibi yüzeysel tatlı su kaynakları, dünyadaki toplam suyun yaklaşık %1’inden daha azını oluşturmaktadır. Diğer bir deyişle, dünyadaki tatlı su miktarı çok kısıtlıdır.

Kısıtlı su kaynaklarına rağmen, ne yazık ki dünyadaki su tüketimi son 50 yılda çarpıcı bir şekilde artmıştır.  1940 yılında dünyadaki toplam su tüketimi yılda yaklaşık 1 000 km3 iken, bu miktar 1960 yılında ikiye katlanmış, 1990 yılında 4 130 km3’e ulaşmıştır.

Su varlığına göre ülkeler sınıflandırıldığında; yılda kişi başına düşen ortalama kullanılabilir su miktarı 1 000 m3’ten az olan ülkeler "su fakiri", 2 000 m3’den az olan ülkeler "su azlığı", 8 000 - 10 000 m3’ten fazla olan ülkeler ise "su zengini" olarak kabul edilmektedir.

Dünyada Su Yeterli Değil!

Dünyada kişi başına su tüketimi yılda ortalama 800 m3 civarındadır. Dünya nüfusunun yaklaşık % 20’sine karşılık gelen 1,4 milyar insan yeterli içme suyundan yoksun olup, 2,3 milyar kişi sağlıklı suya hasrettir. Bazı tahminler, 2025 yılından itibaren 3 milyardan fazla insanın su kıtlığı ile yüz yüze geleceğini göstermektedir. FAO (Food and Agriculture Organization) ya göre, 1995 yılında su kıtlığı ve su stresi yasayan nüfusun dünya nüfusuna oranı sırası ile %29 ve %12 iken, 2025 yılında bu oranlar %34 ve %15 e yükselecektir.

1995 ve 2025’te Dünya’da Kişi Başına Kullanılabilir Su Potansiyeli

DURUM

Su Kaynağı (m3/kişi)

1995

2025

Nüfus (milyon)

Dünya Nüfusuna Oranı (%)

Nüfus (milyon)

Dünya Nüfusuna Oranı (%)

Su Kıtlığı Var

< 500

500-1 000

1 077

587

19

10

1 783

624

25

9

Su Stresi Var

1 000-1 700

669

12

1 077

15

Su Yeterli

>1 700

3 091

55

3 494

48

Sınıflandırma Dışı

 

241

4

296

4

Toplam

 

5 665

100

7 274

100

FAO (2002), Crops and Drops: Making the Best Use of Water for Agriculture, Rome.

Buna ek olarak, 2050 yılında su sıkıntısı çeken ülkelerin sayısı 54’e, bu şartlarda yaşamak zorunda kalan insanların sayısı 3,76 milyara yükselecektir. Bu durum 2050 de 9,4 milyar olması beklenen dünya nüfusunun  % 40’ının su sıkıntısı çekeceği anlamına gelecektir.

Su Tüketiminin Sektörel Dağılımı

Dünyadaki toplam su tüketiminin, çeşitli kaynaklara göre değişse de, yaklaşık % 70’i tarım sektöründe sulama, % 22’si sanayi ve % 8’i içme ve kullanma suyu amaçlı olarak kullanılmaktadır. Avrupa’da sektörler itibariyle su kullanımı % 33 sulama, % 51 sanayi, % 16 içme ve kullanma amaçlıdır.

Temiz ve Tatlı Su Kaynaklarının Sektörel Kullanımı (%)

SEKTÖR

Dünya

Gelişmiş

Ülkeler

Gelişmekte

Olan Ülkeler

Az Gelişmiş

Ülkeler

Avrupa

Türkiye

Tarım

67-70

39

52

86

33

72 - 75

Sanayi

22- 23

46

38

7

51

10 - 12

İçme ve Kullanma

8- 10

15

10

7

16

15 - 16

Dursun 1999, Anonymous 2003, S. Yılmaz 2003, ÇOB 2005