Deniz ve kıyıların sosyo-ekonomik önemi ve karşıkarşıya kaldığı yoğun baskı bu alanları, Türkiye’deki doğal koruma çalışmaları açısından çok önemli bir konuma getirmektedir.
Ülkemizin de sınırlarının bulunduğu Akdeniz, geçmişten bugüne bir çok uygarlığa ev sahipliği yapmış ve en çok yararlanılan denizlerin başında gelmiştir. Çevresindeki yerleşim bölgeleri ve endüstrileşmeye paralel olarak; kirlenme, yoğun deniz trafiği, aşırı avlanma gibi baskılar gün geçtikçe artmaktadır. Bu baskılar nedeniyle çok sayıda canlı türü yok olma tehlikesiyle karşı karşıyadır. Akdeniz'de kirlenmenin önlenmesi ve denizel yaşamın korunmasına yönelik "Barselona" ve "Biyolojik Çeşitlilik" gibi uluslararası sözleşmelere imza atan ülkemiz, bu sözleşmelerin gereği olarak; ulusal planlarını geliştirmek, yayılımcı ya da nesli tükenmekte olan türlerin dağılım alanlarını belirlemek ve gerekli önlemleri almakla yükümlüdür.
Tüm bu çalışmalarla birlikte, denizlerdeki doğal yaşam alanlarını korumanın bir yolu da denizde doğal rezervler oluşturmaktır. Bu alanlarda dalış, deniz yolculuğu ve balık avcılığı gibi insan etkinlikleri denetim altına alınmalı ya da tümüyle yasaklanmalıdır.
WWF-Türkiye kıyı ve deniz kaynaklarının sürdürülebilir yönetimini hedeflemekte ve denizlerimiz ile kıyılarımızın korunması için deniz ve kıyı programı WWF Küresel Deniz Programı’yla birlikte aşağıdaki dört ana konuda çalışmalar yürütmektedir;
- Deniz Koruma Alanları; Türkiye kıyılarında, ekolojik temsiliyete sahip ve yönetilen Deniz Koruma Alanları Ağının oluşturulması,
- Turizm; Turizm girişimlerinin deniz ve kıyı ekosistemlerine yönelik tehditlerini aza indirgemek için önlemlerin alınması ve önerilerin geliştirilmesi,
- Sürdürülebilir balıkçılık; Balıkçılığın hedeflenmeyen türlere yönelik etkilerinin azaltılması için av araçları, kontrol ve yasal düzenlemelerin iyileştirilmesi; Türkiye’de orkinos balıkçılığının izlenmesi, Orfoz Ulusal Tür Eylem Planı’nın hazırlanması,
- Bayrak türler; Deniz kaplumbağası gibi bayrak türlerin ve yaşam alanlarının izlenmesi, korunması ve Deniz Kaplumbağaları Ulusal Tür Eylem Planı’nın hazırlanması.
Koruma Çalışmalarına Bireysel Katkı Nasıl Sağlanabilir?
Yürütülen tüm koruma çalışmalarını bireysel katkılarla desteklemek mümkündür. Tek tek herkesin çaba göstermesi genel bir bilincin doğmasını sağlar. Aşağıdaki ve benzeri davranış biçimlerinin yaygınlaşması önce denizlerin, sonra da dünyanın geleceği bakımından çok önemlidir:
- Temizlik için fosfatsız ürünler kullanılmalıdır. Sudaki fosfat, su bitkilerinin çoğalmasına, sudaki oksijenin tükenmesine ve hayvanların ölümüne neden olur.
- Mümkün olduğu kadar az atık su üretilmelidir. Banyo yapmaktansa duş almak, duş süresini kısa tutmaya çalışmak, dişlerinizi fırçalarken suyu kapatmak daha az su tüketimine yardımcı olur.
- Deniz kenarından çok sayıda deniz kabuğu toplanmamalı ve kabuk, mercan, deniz kaplumbağası kabuğundan yapılmış eşyalar satın alınmamalıdır.
- Kıyılar ve denizlerdeki doğal hayatı koruyan ulusal ya da yerel sivil toplum kuruluşlarına katılarak çalışmalara destek olunmalıdır.
- Dalış yapıyorsanız, daldığınız yerlerde yaşayan deniz canlılarına dokunmayın, onları rahatsız edici davranışlarda bulunmayın. Dalış teknenizden çöp atılmamasına ve kirli suların denize bırakılmamasına dikkat edin.
